In het kort
- E965 is maltitol, een suikeralcohol: de zoetstof in bijna alle ‘suikervrije’ chocolade.
- Herkomst: gemaakt uit moutsuiker (maltose uit zetmeel) door er waterstof aan te koppelen; ook als stroop.
- Bijna zo zoet als suiker, met 2,4 kcal per gram in plaats van 4. Laxerend bij grote hoeveelheden.
- Veilige dosis: niet gespecificeerd (JECFA); de herbeoordeling van EFSA loopt nog.
- Toegestaan in de Europese Unie, maar niet in frisdrank (Verordening (EG) nr. 1333/2008).
- Zit in suikervrije chocolade, snoep, kauwgom, koek, ijs en eiwitrepen.
Wat is E965?
Maltitol (E965) is de suikeralcohol die het dichtst bij suiker komt: bijna even zoet, zonder de koelende smaak van sorbitol of xylitol, en hij gedraagt zich in chocolade, koek en snoep bijna hetzelfde als suiker. Dat is waarom bijna elke "suikervrije" chocoladereep en de meeste suikervrije snoepjes ermee zijn gemaakt.
Het wordt gemaakt uit maltose (moutsuiker), die weer uit zetmeel komt, door er onder druk waterstof aan te koppelen. Als stroop heet het maltitolstroop; die zit in zachtere producten zoals ijs en gevuld snoep. Op het etiket staan beide als E965.
Je darm neemt maltitol maar gedeeltelijk op. Dat is de reden dat het minder calorieën levert dan suiker (2,4 kcal per gram volgens de Europese regels), en ook de reden dat te veel ervan op je buik slaat.
Waar zit E965 in?
- Suikervrije en 'zonder toegevoegde suiker'-chocolade: bijna altijd maltitol als eerste ingrediënt.
- Suikervrij snoep, drop en kauwgom.
- Koek, cake en ontbijtkoek zonder suiker.
- Eiwitrepen en 'low carb'-producten, vaak samen met polydextrose (E1200) en glycerol (E422).
- IJs en toetjes met minder suiker, en producten voor mensen met diabetes.
- Suikervrije siropen en sauzen.
In frisdrank mag maltitol in de EU niet, net als de andere polyolen. Zoek in de voedingswaardetabel naar "waarvan polyolen": dat getal vertelt hoeveel maltitol (of een familielid) je per portie binnenkrijgt.
Is E965 veilig?
Veilige dosis. JECFA vond een getalsmatige ADI niet nodig; EFSA werkt aan een gezamenlijke herbeoordeling van alle suikeralcoholen en had bij het schrijven van deze pagina nog geen opinie gepubliceerd. Er is geen aanwijzing dat maltitol schadelijk is voor organen, vruchtbaarheid of erfelijk materiaal.
De darmen. Wat je darm niet opneemt, trekt water aan en wordt door bacteriën vergist: gas, een opgeblazen gevoel, krampen en diarree. Maltitol is daar berucht om, juist omdat het zo op suiker lijkt en je er makkelijk veel van eet. Daarom moet op elk product met meer dan 10 procent toegevoegde polyolen staan dat overmatig gebruik een laxerend effect kan hebben. Hoeveel "overmatig" is, verschilt per persoon; kinderen merken het eerder.
Bloedsuiker. Maltitol laat de bloedsuiker minder stijgen dan suiker, maar wel meer dan de meeste andere zoetstoffen. Voor mensen met diabetes is het dus geen vrijbrief; de koolhydraten en de calorieën tellen mee.
Wat zegt het onderzoek?
Het onderzoek naar maltitol gaat vooral over de darm en de bloedsuiker. Studies waarin mensen een flinke portie maltitol kregen, laten consequent meer darmklachten zien dan bij suiker, en minder stijging van de bloedsuiker. Een deel van de mensen went eraan bij dagelijks gebruik, een deel niet.
Nieuwer onderzoek kijkt naar het effect van suikeralcoholen op de darmflora. Daar zijn aanwijzingen dat ze de samenstelling veranderen, maar of dat goed of slecht is, is niet duidelijk. EFSA neemt dat mee in de lopende herbeoordeling.
Mijn advies over E965
Suikervrije chocolade is wat mij betreft het beste voorbeeld van een product dat gezonder klinkt dan het is. Maltitol levert 2,4 kcal per gram, de cacaoboter levert gewoon vet, en samen komt zo'n reep bijna op dezelfde calorieën uit als een gewone. Met als bonus een onrustige buik als je er twee eet.
Mijn oplossing is simpel: een kleiner stuk echte pure chocolade. Minder suiker, geen maltitol, en je hebt het echte product. Wil je toch suikervrij, bijvoorbeeld bij diabetes, kijk dan naar de polyolen in de tabel en houd de portie klein.
Eigen mening van Leroy, geen onderdeel van de bronnen
Veelgestelde vragen
Is maltitol hetzelfde als E965?
Ja. Maltitol en maltitolstroop vallen allebei onder E965. Op het etiket mag de fabrikant de naam of het nummer gebruiken.
Is E965 slecht voor je?
Nee, niet voor je gezondheid. Het bekende nadeel is een laxerend effect bij grote hoeveelheden: gas, krampen en diarree. Daarom staat er een waarschuwing op producten met meer dan 10 procent polyolen.
Hoeveel calorieën heeft maltitol?
Volgens de Europese etiketteringsregels 2,4 kcal per gram, tegen 4 kcal voor suiker. Een suikervrije reep met maltitol levert daardoor bijna evenveel calorieën als een gewone.
Is E965 geschikt bij diabetes?
Het laat de bloedsuiker minder stijgen dan suiker, maar meer dan de meeste andere zoetstoffen. Tel de koolhydraten mee en houd de portie klein.
Is E965 vegan?
Ja. Maltitol wordt gemaakt uit zetmeel (maïs of tarwe); er komt geen dier aan te pas.
Waarom krijg ik buikpijn van suikervrije chocolade?
Door de maltitol. Je darm neemt het maar gedeeltelijk op; de rest trekt water aan en wordt door bacteriën vergist. Een kleinere portie, of gewone pure chocolade, lost het op.