In het kort
- E339 is natriumfosfaten, een zuurteregelaar, complexvormer en stabilisator.
- Herkomst: natriumzouten van fosforzuur, gemaakt uit fosforzuur dat uit fosfaatgesteente komt.
- Toegestaan in de Europese Unie, in bepaalde producten en hoeveelheden (Verordening (EG) nr. 1333/2008).
- Veilige dosis (ADI): 40 mg fosfor per kg lichaamsgewicht per dag (groeps-ADI). Voor iemand van 70 kilo is dat 2,8 g fosfor per dag, voor een kind van 20 kilo 800 mg (berekend).
- Op het etiket zie je het als “zuurteregelaar: natriumfosfaten” of “zuurteregelaar (E339)”.
Wat is E339?
Natriumfosfaten (E339) is een levensmiddelenadditief: een stof die een fabrikant toevoegt voor een technisch doel, niet om de voedingswaarde. Het wordt gebruikt als zuurteregelaar, complexvormer en stabilisator. Dat staat in de internationale databank van JECFA, het additievencomité van de WHO en de FAO; de Europese lijst zelf noemt per stof geen functie.
Wat betekent dat? Een zuurteregelaar houdt de zuurgraad van een product op het gewenste niveau, een complexvormer bindt metaaldeeltjes, zodat die geen bederf of verkleuring veroorzaken en een stabilisator houdt een product in de gewenste toestand, zodat het niet ontmengt of verkleurt.
Waar komt het vandaan? Natriumzouten van fosforzuur, gemaakt uit fosforzuur dat uit fosfaatgesteente komt.
Onder E339 vallen meerdere vormen: E339(i) mononatriumfosfaat, E339(ii) dinatriumfosfaat en E339(iii) trinatriumfosfaat.
Ook bekend als "mononatriumfosfaat", "mononatriummonofosfaat", "zuur mononatriummonofosfaat", "mononatriumorthofosfaat" en "eenbasisch natriumfosfaat". Die namen zie je vooral online of op buitenlandse verpakkingen.
Hoe herken je E339 op het etiket?
Op het etiket staat eerst de functie, dan de naam of het e-nummer. De fabrikant mag kiezen: "zuurteregelaar: natriumfosfaten" is precies hetzelfde als "zuurteregelaar (E339)". Heeft het meer functies, dan staat de belangrijkste erbij. Een andere naam dan de officiële mag niet.
Is E339 veilig?
Veilige dosis. De ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) is de hoeveelheid die je elke dag, je hele leven lang, kunt binnenkrijgen zonder merkbaar risico. E339: Groeps-ADI voor fosforzuur en fosfaten E338 tot E341, E343 en E450 tot E452: 40 mg fosfor per kg lichaamsgewicht per dag (EFSA, 2019). Voor iemand van 70 kilo is dat 2,8 g fosfor per dag, voor een kind van 20 kilo 800 mg (berekend).
Mogelijke bijwerkingen. Fosfaat is een onmisbare voedingsstof, maar de totale inname uit de hele voeding komt bij zuigelingen, peuters en kinderen gemiddeld boven de groeps-ADI, en bij grootverbruikers tot en met tieners. Ook fosfaat uit voedingssupplementen kan de ADI overschrijden.
Alles op de Europese lijst is door EFSA beoordeeld en mag alleen in bepaalde producten, tot een bepaalde hoeveelheid. Additieven van vóór 2009 worden opnieuw beoordeeld.
Veelgestelde vragen
Is natriumfosfaten hetzelfde als E339?
Ja. Op het etiket mag de fabrikant kiezen tussen de naam uit de Europese verordening en het e-nummer. Het blijft hetzelfde additief.
Wat betekent de E in E339?
De E staat voor Europa: het nummer hoort bij een additief dat in de Europese Unie is beoordeeld en toegestaan.
Is E339 vegan?
Ja, de herkomst is niet dierlijk.