In het kort
- E495 is sorbitaanmonopalmitaat, een emulgator.
- Herkomst: sorbitol (uit zetmeel) dat is ingedroogd tot sorbitaan en gekoppeld aan palmitinezuur uit vet.
- Toegestaan in de Europese Unie, in bepaalde producten en hoeveelheden (Verordening (EG) nr. 1333/2008).
- Veilige dosis (ADI): 10 mg sorbitaan per kg lichaamsgewicht per dag (groeps-ADI). Voor iemand van 70 kilo is dat 700 mg sorbitaan per dag, voor een kind van 20 kilo 200 mg (berekend).
- Op het etiket zie je het als “emulgator: sorbitaanmonopalmitaat” of “emulgator (E495)”.
Wat is E495?
Sorbitaanmonopalmitaat (E495) is een levensmiddelenadditief: een stof die een fabrikant toevoegt voor een technisch doel, niet om de voedingswaarde. Het wordt gebruikt als emulgator. Dat staat in de internationale databank van JECFA, het additievencomité van de WHO en de FAO; de Europese lijst zelf noemt per stof geen functie.
Wat betekent dat? Een emulgator zorgt dat vet en water gemengd blijven, zoals in mayonaise of margarine.
Waar komt het vandaan? Sorbitol (uit zetmeel) dat is ingedroogd tot sorbitaan en gekoppeld aan palmitinezuur uit vet. Het kan plantaardig of dierlijk zijn; op het etiket zie je dat niet.
Ook bekend als "sorbitaanpalmitaat". Die namen zie je vooral online of op buitenlandse verpakkingen.
Hoe herken je E495 op het etiket?
Op het etiket staat eerst de functie, dan de naam of het e-nummer. De fabrikant mag kiezen: "emulgator: sorbitaanmonopalmitaat" is precies hetzelfde als "emulgator (E495)". Heeft het meer functies, dan staat de belangrijkste erbij. Een andere naam dan de officiële mag niet.
Is E495 veilig?
Veilige dosis. De ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) is de hoeveelheid die je elke dag, je hele leven lang, kunt binnenkrijgen zonder merkbaar risico. E495: Groeps-ADI voor sorbitaanesters E491 tot en met E495: 10 mg sorbitaan per kg lichaamsgewicht per dag (komt overeen met 26 mg sorbitaanmonostearaat per kg lichaamsgewicht per dag) (EFSA, 2017). Voor iemand van 70 kilo is dat 700 mg sorbitaan per dag, voor een kind van 20 kilo 200 mg (berekend).
Mogelijke bijwerkingen. Bij de toegestane hoeveelheden geen bekende bijwerkingen. In een voorzichtige berekening uit 2025 kwamen peuters en kinderen bij hoge consumptie boven de ADI uit, maar EFSA noemde dat een duidelijke overschatting.
Alles op de Europese lijst is door EFSA beoordeeld en mag alleen in bepaalde producten, tot een bepaalde hoeveelheid. Additieven van vóór 2009 worden opnieuw beoordeeld.
Veelgestelde vragen
Is sorbitaanmonopalmitaat hetzelfde als E495?
Ja. Op het etiket mag de fabrikant kiezen tussen de naam uit de Europese verordening en het e-nummer. Het blijft hetzelfde additief.
Wat betekent de E in E495?
De E staat voor Europa: het nummer hoort bij een additief dat in de Europese Unie is beoordeeld en toegestaan.
Is E495 vegan?
Dat kan per fabrikant verschillen: het kan uit plantaardige of dierlijke grondstoffen komen. Op het etiket staat dat niet; vraag het zo nodig na bij de fabrikant.