In het kort
- E249 is kaliumnitriet, een conserveermiddel.
- Herkomst: anorganisch zout, industrieel gemaakt; wordt met zout gemengd als nitrietpekelzout.
- Toegestaan in de Europese Unie, in bepaalde producten en hoeveelheden (Verordening (EG) nr. 1333/2008).
- Veilige dosis (ADI): 0,07 mg nitriet-ion per kg lichaamsgewicht per dag. Voor iemand van 70 kilo is dat 4,9 mg nitriet-ion per dag, voor een kind van 20 kilo 1,4 mg (berekend).
- Op het etiket zie je het als “conserveermiddel: kaliumnitriet” of “conserveermiddel (E249)”.
Wat is E249?
Kaliumnitriet (E249) is een levensmiddelenadditief: een stof die een fabrikant toevoegt voor een technisch doel, niet om de voedingswaarde. Het wordt gebruikt als conserveermiddel. Dat staat in de internationale databank van JECFA, het additievencomité van de WHO en de FAO; de Europese lijst zelf noemt per stof geen functie.
Wat betekent dat? Een conserveermiddel zorgt dat eten langer goed blijft, doordat bacteriën, gisten en schimmels minder kans krijgen.
Waar komt het vandaan? Anorganisch zout, industrieel gemaakt; wordt met zout gemengd als nitrietpekelzout.
Hoe herken je E249 op het etiket?
Op het etiket staat eerst de functie, dan de naam of het e-nummer. De fabrikant mag kiezen: "conserveermiddel: kaliumnitriet" is precies hetzelfde als "conserveermiddel (E249)". Heeft het meer functies, dan staat de belangrijkste erbij. Een andere naam dan de officiële mag niet.
Is E249 veilig?
Veilige dosis. De ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) is de hoeveelheid die je elke dag, je hele leven lang, kunt binnenkrijgen zonder merkbaar risico. Voor E249: 0,07 mg nitriet-ion per kg lichaamsgewicht per dag (EFSA 2017). Voor iemand van 70 kilo is dat 4,9 mg nitriet-ion per dag, voor een kind van 20 kilo 1,4 mg (berekend).
Mogelijke bijwerkingen. Nitriet kan het zuurstoftransport in het bloed verminderen (methemoglobine); baby's zijn het gevoeligst. In vleeswaren kunnen uit nitriet nitrosaminen ontstaan, die in verband worden gebracht met darmkanker; EFSA (2017) zag bij kinderen een lichte overschrijding van de ADI. De EU verlaagde in 2023 de maximumhoeveelheden.
Alles op de Europese lijst is door EFSA beoordeeld en mag alleen in bepaalde producten, tot een bepaalde hoeveelheid. Additieven van vóór 2009 worden opnieuw beoordeeld.
Veelgestelde vragen
Is kaliumnitriet hetzelfde als E249?
Ja. Op het etiket mag de fabrikant kiezen tussen de naam uit de Europese verordening en het e-nummer. Het blijft hetzelfde additief.
Wat betekent de E in E249?
De E staat voor Europa: het nummer hoort bij een additief dat in de Europese Unie is beoordeeld en toegestaan.
Is E249 vegan?
Ja, de herkomst is niet dierlijk.