In het kort
- E551 is siliciumdioxide, een antiklontermiddel.
- Herkomst: amorf siliciumdioxide (kiezelzuur), synthetisch gemaakt; chemisch dezelfde stof als in zand en kwarts, maar niet kristallijn.
- Toegestaan in de Europese Unie, in bepaalde producten en hoeveelheden (Verordening (EG) nr. 1333/2008).
- Veilige dosis (ADI): Geen vastgesteld (zie hieronder).
- Op het etiket zie je het als “antiklontermiddel: siliciumdioxide” of “antiklontermiddel (E551)”.
Wat is E551?
Siliciumdioxide (E551) is een levensmiddelenadditief: een stof die een fabrikant toevoegt voor een technisch doel, niet om de voedingswaarde. Het wordt gebruikt als antiklontermiddel. Dat staat in de internationale databank van JECFA, het additievencomité van de WHO en de FAO; de Europese lijst zelf noemt per stof geen functie.
Wat betekent dat? Een antiklontermiddel voorkomt dat poeders en korrels aan elkaar gaan plakken.
Waar komt het vandaan? Amorf siliciumdioxide (kiezelzuur), synthetisch gemaakt; chemisch dezelfde stof als in zand en kwarts, maar niet kristallijn.
Ook bekend als "silica" en "kiezelzuur". Die namen zie je vooral online of op buitenlandse verpakkingen.
Hoe herken je E551 op het etiket?
Op het etiket staat eerst de functie, dan de naam of het e-nummer. De fabrikant mag kiezen: "antiklontermiddel: siliciumdioxide" is precies hetzelfde als "antiklontermiddel (E551)". Heeft het meer functies, dan staat de belangrijkste erbij. Een andere naam dan de officiële mag niet.
Is E551 veilig?
Veilige dosis. De ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) is de hoeveelheid die je elke dag, je hele leven lang, kunt binnenkrijgen zonder merkbaar risico. E551: Geen ADI; EFSA (2024) vond de gegevens niet geschikt voor een ADI en gebruikte een 'margin of exposure'-benadering: bij het gerapporteerde gebruik geen veiligheidszorg voor alle leeftijdsgroepen, ook zuigelingen onder 16 weken. In 2018 kon EFSA de oude ADI 'not specified' niet bevestigen.
Mogelijke bijwerkingen. EFSA (2024): geen zorg over genotoxiciteit en geen veiligheidszorg bij het gerapporteerde gebruik; er blijft onzekerheid over de effecten van nanodeeltjes doordat goede studies met gedispergeerd materiaal ontbreken. EFSA adviseert strengere specificaties (o.a. lood, kwik, arseen, aluminium).
Alles op de Europese lijst is door EFSA beoordeeld en mag alleen in bepaalde producten, tot een bepaalde hoeveelheid. Additieven van vóór 2009 worden opnieuw beoordeeld.
Veelgestelde vragen
Is siliciumdioxide hetzelfde als E551?
Ja. Op het etiket mag de fabrikant kiezen tussen de naam uit de Europese verordening en het e-nummer. Het blijft hetzelfde additief.
Wat betekent de E in E551?
De E staat voor Europa: het nummer hoort bij een additief dat in de Europese Unie is beoordeeld en toegestaan.
Is E551 vegan?
Ja, de herkomst is niet dierlijk.